نقش و مسئولیت‌های ضابطین دادگستری در حق دسترسی به وکیل (از منظر اسناد بین‌المللی و حقوق داخلی)

چکیده

با تصویب قانون آیین دادرسی کیفری در اسفندماه 1392، برای نخستین بار مقنن مطابق و همسو با اصول سازمان ملل متحد و استانداردهای بین‌المللی در حق دسترسی سریع به وکیل، اجازه حضور وکیل متهم در مرحله تحقیقات پلیس را می‌دهد. اما بامطالعه مواد 6، 48 و 52 قانون صدرالاشعار که شالوده شناسایی چنین حقی را برای متهم تشکیل می‌دهد، از طرفی با سکوت، موانع و محدودیت‌های ناروای قانون در این زمینه مواجه می‌شویم، از طرف دیگر در مراکز و ادارات پلیس خلأ تدوین آیین‌نامه‌ها، اتخاذ رویه‌های مناسب و لازم برای اعمال و اجرای حق مذکور به چشم می‌خورد. کاستی‌ها و محدودیت‌های مورداشاره درزمینه‌های اطلاع‌رسانی در مورد حق دسترسی به وکیل، تسهیل امور و تدارکات مربوط به کمک‌های حقوقی، نظارت و مکانیسم‌های نظارتی بر تسهیل دسترسی به کمک‌های حقوقی، آموزش افسران پلیس در رابطه با این حق، ایجاد محدودیت و موانع در مشاوره حقوقی و ... مشاهده می‌شود. نتیجه اینکه هرچند ارائه‌دهندگان کمک‌های حقوقی نقش بسیار مهمی در تدارک دسترسی سریع به کمک‌های حقوقی را دارند، بااین‌وجود این حق نمی‌تواند بدون همکاری مؤثر، تنظیم آیین‌نامه‌ها، اتخاذ رویه‌ها و روش‌های مناسب که توسط پلیس به‌عنوان ضابطین عام دادگستری دنبال می‌شود و نیز آموزش افسران پلیس در رابطه با این حق، اهمیت آن و اهمیت قوانین و رویه‌های مربوطه، مؤثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها